Ιταλικό κρασί: ένας πλήρης οδηγός για αρχάριους (μέρος 1ο)

0

Η χώρα αυτή, που έχει το σχήμα μπότας παράγει μερικά από τα πιο φημισμένα κρασιά στο κόσμο. Ετοιμάσαμε για εσάς έναν οδηγό, για να εξερευνήσετε το οινικό της τοπίο! Saciccaia, Montepulciano, Αmarone, Barbera, Marsala, Prosecco, Moscato dAsti, Pinot Grigio, Nebiolo, Barolo, Barbaresco, Super Toscan είναι μερικές μόνο από τις λέξεις που περιλαμβάνονται στη γλώσσα του ιταλικού κρασιού και θα τις εξηγήσουμε όλες παρακάτω.

 

Πώς ταξινομούνται  τα ιταλικά κρασιά;

Στην ταξινόμηση των ιταλικών κρασιών κομβικό ρόλο παίζει η περιοχή παραγωγής. Στην Ιταλία έχουμε μια πολύ μεγάλη ποικιλία σε κλίμα και  terroir, καθώς ξεκινά από ψηλά στην Ευρώπη και φτάνει μέχρι την καρδιά της Μεσογείου. Στις περιοχές της Ιταλίας που βρίσκονται κοντά στις Άλπεις οι αμπελώνες βρίσκονται σε υψηλό υψόμετρο και τα κρασιά έχουν ψηλή οξύτητα, λόγω της τεράστιας αλλαγής από μέρα σε νύχτα.

Οι περισσότερες από τις βόρειες περιοχές έχουν πολύ ζεστά καλοκαίρια και πολύ κρύους χειμώνες. Όσο πηγαίνουμε προς τα κάτω, η Μεσόγειος  έχει πολύ μεγάλη επιρροή στις αμπελουργικές περιοχές. Όσο πιο νότια της Εμίλια-Ρομάνια, τόσο πιο ήπιοι είναι οι χειμώνες και τα καλοκαίρια είναι ζεστά και ξηρά. Όλη αυτή η ηλιοφάνεια δίνει ώριμα, πλούσια κρασιά, όπως αυτά της Απούλια. Αναλυτικές πληροφορίες για το ιταλικό μοντέλο κρασιού, σας είχαμε παρουσιάσει σε προηγούμενο μας άρθρο:

Το ιταλικό μοντέλο κρασιού

 

 

Τι αναγράφεται στην ετικέτα ενός ιταλικού κρασιού;

Πάνω σε ένα μπουκάλι ιταλικού κρασιού, είναι πολύ πιθανό στην ετικέτα να αναγράφεται μόνο ο τόπος προέλευσης και όσο και αν ψάξετε να μην βρείτε κανένα στοιχείο για την ποικιλία που περιέχει! Αλλά αν είστε τυχεροί θα γράφει και το σταφύλι και τον τόπο -το Fiano di Avellino, για παράδειγμα, είναι ένα κρασί γίνεται από το σταφύλι Fiano στην επαρχία του Avellino. Το Montepulciano d’Abruzzo είναι Montepulciano από το Abruzzo, Το Barbera d’Alba είναι ποικιλία Barbera από την πόλη της Alba, κ.λπ.

Υπάρχει μια ιεραρχία στην ταξινόμηση των ιταλικών κρασιών και τα κρασιά που προέρχονται από ένα πιο συγκεκριμένο τόπο, δεσμεύονται από αυστηρότερους περιορισμούς.

Στο entry level έχουμε το Vino, τον απλό επιτραπέζιο οίνο. Αυτό είναι το κρασί που θα γευτείτε αν παραγγείλετε π.χ. χύμα κρασί σε μια τρατορία στη Ρώμη.

Στο επόμενο επίπεδο, η ετικέτα έχει τα γράμματα IGT: Αυτό σημαίνει Indicazione Geografica tipica. Η οινοποίηση αυτών των κρασιών υπάγεται σε γενικούς κανόνες σχετικά με τον τρόπο που παράγονται και τις ποικιλίες που πρέπει να περιλαμβάνουν, ανάλογα με την περιοχή που βρίσκονται.

Αν δείτε στην ετικέτα να γράφει DOC, αυτό είναι άλλο ένα βήμα προς τα πάνω: Αυτό σημαίνει Denominazione Origine Controllata. Στο υψηλότερο επίπεδο, τα ιταλικά κρασιά έχουν  την ένδειξη DOCG: Denominazione Origine Controllata e Garantita. Αυτην την ένδειξη DOCG την έχουν πολλά θρυλικά κρασιά στην Ιταλία.

 

Franciacorta

Οι υψηλής ποιότητας αφρώδεις οίνοι της Ιταλίας προέρχονται από την Franciacorta, που βρίσκεται στην περιφέρεια της Λομβαρδίας, δυτικά του Μιλάνου. Οι αφρώδεις οίνοι από το Franciacorta γίνονται με Pinot Nero (Pinot Noir) και Chardonnay -όπως και η σαμπάνια-, αλλά μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν και Pinot Bianco (Pinot Blanc).

Οι αφρώδεις ιταλικοί οίνοι κατατάσσονται ανάλογα με το στυλ τους: non-vintage, rosé, Satén (ένα αφρώδες λευκό που παράγεται στην Franciacorta DOCG, μόνο με λευκά σταφύλια, αλλού γνωστό ως Blanc de Blancs), και  millesimato (ένα vintage κρασί).

Τα κρασιά  Franciacorta  γίνονται με την ίδια μέθοδο όπως η σαμπάνια, δηλαδή την παραδοσιακή μέθοδο – metodo classico . Αυτό σημαίνει ότι το κρασί υποβάλλεται σε μια δεύτερη ζύμωση στο ίδιο μπουκάλι που αγοράζεται από την κάβα σας. Έχει 5 atm. πίεση, ή λιγότερο, χαμηλότερη δηλαδή από την πίεση της σαμπάνιας (6 atm.) και αυτό έχει να κάνει με την μικρότερη ποσότητα liqueur de tirage που προστίθεται. (maximum 20 gr/lt σε αντίθεση με τα 24  gr/lt που προστίθονται συνήθως στην παραδοσιακή μέθοδο της σαμπάνιας)

 

Prosecco

Ο αφρώδης οίνος από την Ιταλία που είναι περισσότερο γνωστός παγκοσμίως είναι το Prosecco από το Veneto και Friuli Venezia Giulia και παράγεται σχεδόν πάντα με τη μέθοδο Charmat, η οποία είναι λίγο διαφορετική από εκείνη της Σαμπάνιας και του Franciacorta. Στη μέθοδο αυτή, η δεύτερη ζύμωση πραγματοποιείται σε μια μεγάλη δεξαμενή αντί για την φιάλη. Επίσης δεν υπάρχει στη μέθοδο αυτή η διαδικασία riddling και disgorgement ούτε η χρονοβόρος ωρίμανση με τις οινολάσπες. Χωρίς την επαφή όμως αυτή με τις οινολάσπες τα κρασιά δεν είναι τόσο πολύπλοκα όπως η σαμπάνια.

Δείτε περισσότερα εδώ:

Ποια είναι η διαφορά Σαμπάνιας-Prosecco και γιατί η σαμπάνια κοστίζει περισσότερο;

 

Lambrusco και Moscato d’Asti

Υπάρχουν και κάποια άλλα γνωστά αφρώδη κρασιά, όπως το Lambrusco και το Moscato d’Asti, τα οποία φτιάχνονται επίσης με την μέθοδο Charmat. Το Lambrusco είναι ένα αφρώδες ροζέ ή κόκκινο, που φτιάχνεται κυρίως στην Εmilia-Romagna. Lambrusco ονομάζεται και το σταφύλι αλλά και το κρασί.  Τα καλά Lambrusco, όπως εκείνα από τις περιοχές Lini και La Collina, είναι φρουτώδη, αλλά δεν είναι πολύ γλυκά, ιδανικά για να τα απολαύσετε με μια άλλη σπεσιαλιτέ από  την Emilia-Romagna, το Prosciutto di Parma.

Τα Moscato d’Asti είναι ελαφρώς αφρώδη λευκά κρασιά, φτιαγμένα από εξαιρετικά αρωματικά σταφύλια Moscato από την περιοχή Asti στο Piedmont. Αυτό το ημί-γλυκο κρασί μπορεί να έχει εκδόσεις σε διάφορες ποιότητες, αλλά όταν είναι στα καλύτερα του είναι δελεαστικά νόστιμο! Αποτελεί τον ιδανικό τρόπο για να συνοδεύσετε ένα επιδόρπιο που έχει ως βάση τα φρούτα.

 

Ποιες είναι οι κυριότερες λευκές ιταλικές ποικιλίες;

Pinot Grigio

Το Pinot Grigio χρησιμοποιείται για να κάνει το λευκό κρασί, αλλά το χρώμα του σταφυλιού στη πραγματικότητα είναι ρόδινο-μπλε. Συναντάμε το Pinot Grigio συνήθως στο βορειοανατολικό τμήμα της Ιταλίας στις περιφέρειες του Βένετο, Τρεντίνο, και Alto-Adige. Υπάρχει εκεί σε πολλές εκδοχές αλλά στα καλύτερα του είναι ξηρό με νότες πεπονιού και ένα ελαφρώς χρυσαφί χρώμα που του δίνει το όνομα «Grigio».

 

Garganega

Από την λευκή ποικιλία Garganega παράγεται το κρασί Soave (μερικές φορές με Verdicchio, Pinot Bianco, και Chardonnay) Αν σας αρέσει να πίνετε Chardonnay, τότε το Soave θα σας αρέσει επίσης. Έχει φρεσκάδα, με νότες μήλου και ροδάκινου και έχει καμιά φορά μια κρεμώδη υφή, από την ωρίμανση του σε βελανιδιά.

 

Trebbiano

Το Trebbiano είναι ένα μια από τις πολυφυτεμένες λευκές ποικιλίες σταφυλιών στην Ιταλία, μαζί με την ποικιλία Catarrato της Σικελίας. Υπάρχουν πολλά είδη Trebbiano τα «Trebbiano Somethings» όπως τα αποκαλεί η οινοκριτικός Jancis Robinson, αλλά τα πιο σημαντικά είδη που πρέπει να ξέρουμε είναι το  Trebbiano Toscano και το Trebbiano d’Abruzzo.

Tο Τrebbiano Toscano το βρίσκουμε στην Τοσκάνη και την Ούμπρια. Κάποτε το αναμίγνυαν με το πολύ γνωστό ερυθρό Chianti. Δεδομένου ότι οι κανόνες άλλαξαν, δεν είναι πλέον τόσο «σημαντικό» κρασί. Αυτή την ποικιλία θα την βρείτε συνήθως ως ένα φρέσκο, λευκό κρασί με άρωμα εσπεριδοειδών αλλά και στο Vin Santo, ένα παραδοσιακό επιδόρπιο κρασί της Τοσκάνης που σερβίρεται καλύτερα με μπισκότα αμυγδάλου που ονομάζονται cantuccini. Εκτός από το κρασί, τα μπισκοτάκια αυτά έχουν μια γοητευτική ιστορία που θα την βρείτε εδώ:

Cantuccini: Τα μπισκότα που βουτιούνται στο κρασί και όχι στον καφέ

Το Trebbiano d’Abruzzo το βρίσκουμε στην περιοχή του Abruzzo. Μπορεί να κάνει υπέροχο κρασί, ειδικά στα χέρια του θρυλικού παραγωγού Valentini.

 

Vermentino και Verdicchio

Το Vermentino και το Verdicchio είναι δυο ιταλικές ποικιλίες και κρασιά που τα βρίσκουμε συχνά σε μια κάβα και είναι ότι πρέπει αν θέλετε να έχετε σπίτι σας ένα οικονομικό λευκό. Το αλμυρό Vermentino με άρωμα εσπεριδοειδών φυτεύεται σε όλη την Ιταλία και λίγο περισσότερο στην Τοσκάνη, στο Πιεμόντε (ως Favorita), και στην παράκτια Λιγουρία (με το όνομα Pigato). Είναι επίσης το πιο πολυφυτεμένο λευκό σταφύλι στο νησί της Σαρδηνίας.

Το Verdicchio, από την άλλη, βρίσκει την καλύτερη έκφρασή του στη περιοχή Marche στην ανατολική ακτή, με άρωμα και γεύση που μπορεί να σας θυμίσει λεμόνι, λευκό ροδάκινο και αμύγδαλο.

 

krasiagr.com